1-ارزیابی علل حضور آمریکا در منطقه قفقاز جنوبی و تاثیر آن بر کامیابی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قفقاز 2- تصوف در اردبیل و قفقاز در دوران طریقت صفوی 3-صف آرایی غرب گرایان آذری در برابر موضع گیری های مسئولانه شخصیت های جمهوری اسلامی ایران 4- مبانی ، آثار و نتایج مهاجرت ایرانیان به قفقاز در آستانه مشروعیت 5-راهیرد سیاست خارجی ترکیه : منطقه اجدادی ، اتحاد اروپایی یا جهان عربی 6-توسعه اقتصادی و تاثیر آن بر توسعه سیاسی در کشور جمهوری آذربایجان از سال 1990 به بعد 7-جنگ های شیخ حیدر در قفقاز و نقش او در پیدایش دولت صفوی سخن سردبیر : ظهور و بروز هر گفتمانی نیازمند غیریت و پاد گفتمان‌های دیگر است که در عرصه مجادلات فکری اندیشمندان حوزه علوم اجتماعی، سیاسی، تحلیل زبانی مورد کنکاش و سنجش اعتباری و اعتنائی قرار می‌گیرد. ظهور انقلاب اسلامی ایران در آغازین دهه‌های قرن 21 مهندسی جدیدی از گفتمان را در برابر تهاجمات فکری و فرهنگی نحله های لیبرالیستی، مارکسیستی و التقاطی ایجاد کرد تا بتواند قد خمیده چندین قرن اندیشه‌های اسلام راستین را مجدداً در افق فکری متفکران عرصه تحولات و دگرگونی‌های سیاسی و اجتماعی از فرود به فراز برگرداند . اگر مسلمانان و مستضعفین تحت ضربات ظالمانه تبلیغات و غارت مفاهیم نهیلیستی ،ماتریالیستی ، سکولاریستی و اومانیستی قرار داشتند تا ادبیات غایتمندی، نیت مندی ومتافیزیکالی را از آنها سلب و در ساحت هستی شناختی ، معرفت شناختی و متدلوژی صرفاً گزاره‌های تبیینی و پوزیتیوستی را به عنوان قانون قطعی و حصری بجای هنجارهای تفسیری،معنوی افعالی،و رفتار فرهنگی انسان ملاک ادراک و سنجش قرار دهد به طوری که نظریات فرهنگی ، ارزشی و هنجاری با کمترین عنایت و توجه همراه شده با وقوع انقلاب اسلامی کلیه نظریات سیاسی و اقتصادی به چالش کشیده شد.و مؤلفه های فرهنگی و اعتقادی به عنوان یک پدیده چند وجهی و پیچیده در سطح تحلیل و نظریه پردازی اندیشمندان قرار گرفت. به قول ماکسیم رودِنسون(یهودی ضد صهیونیسم) اکنون عمر ناسیونالیسم و کمونیسم به سر رسیده و نوبت اسلام است. فروپاشی شوروی در دهه 90 میلادی باعث توسعه و تعمیق این سطح از اندیشه فرهنگی ، مذهبی در جغرافیای آسیای میانه و قفقاز گشته و روز به روز بر ضرورت هویت یابی ملل و اقوام این مناطق افزوده گشت. اما سیاست‌های یک‌جانبه آمریکا و استراتژی هژمونیک نئومحافظه کاران با تصور اینکه رقیبی برای آنها در دنیا وجود ندارد و بایستی با عنایت به تئوری پایان تاریخ ، جایگاه و افکار سیاست‌های لیبرالیستی را به جای هویت بومی و منطقه مسلمان نشین قفقاز و آسیای میانه نهادینه شود، سعی در انحراف فکری ملل این منطقه از گرایش به اسلام منحرف و توجه به سوی اندیشه‌های شکست خورده لیبرالیستی و دستاوردهای مدرنیسم فرهنگی و سیاسی را در دستور کار خود قرار دهند. امروز به برکت بیداری اسلامی و فوران امواج اندیشه‌های آزادی‌خواهانه و تسلیم ناپذیری ملت ایران تحت زعامت ولایت مطلقه امت سعی بلیغ بر این است که در قالب، نوشتار، همایش‌ها و نشست‌های علمی و فرهنگی و تاریخی بر میزان همگرایی دول همجوار جمهوری اسلامی ایران خصوصاً دول تازه به استقلال رسیده در آسیای میانه و قفقاز افزوده و عمق حوزه روشنگری و تعاملات ارتقا یابد. به بهانه گرامیداشت هفته دفاع مقدس ( 31 مین سالگرد تهاجم عراق علیه ایران اهل قلم و فرزانگان به پاس قدردانی از حیثیت ، عزت و سرمایه‌های ملی ( ولایت مداری ، شهادت طلبی ، ایثار، ظلم ستیزی ، عدالت خواهی ) در این شماره هدیه‌ای به رسم بهانه ، بهاء مند نمودند که در آن به ترتیب بر تحلیل حضور آمریکا در منطقه قفقاز جنوبی و تأثیر آن بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران ، تصوف در اردبیل و قفقاز ، مبانی و آثار و نتایج مهاجرت ایرانیان به قفقاز در آستانه مشروطیت راهبرد و سیاست خارجی ترکیه ، توسعه اقتصادی و تأثیر آن بر توسعه سیاسی در کشور آذربایجان ،جنگ‌های شیخ حیدر در قفقاز اشاره شده است. ضمناً مزید اطلاع فرهنگ دوستان کتاب شناسی توصیفی قفقاز ، سرزمین آذربایجان در جهان نما ، اطلاعات گردشگری قفقاز و گاه شمار حوزه قفقاز ، مورد مداقه قرار گرفته است.

lkjpojgrojgorgergpkpkp

مؤلف: محسن مرادیان . انتشارات موسسه ابرار معاصر تهران، کتاب برآورد استراتژیک . با ورود به قرن بیست و یکم، دولت، ملت یا نظام‌های ملی با وجود به چالش کشیده شدن نقش بی‌بدیلشان در نظام بین‌الملل، هنوز مهم‌ترین بازیگران این عرصه هستند و رویدادهای مهم جهان را نظام‌های ملی رقم می‌زنند و به رغم ایجاد و گسترش نهادها و سازمان‌های غیردولتی در سطح ملی، منطقه‌ای و خصوصاً بین‌المللی و تقویت نفوذ و قدرت آنان، هنوز میان قدرت و نفوذ چنین سازمان‌هایی، با وجود قدرت و نفوذ دولت، فاصلة قابل توجهی وجود دارد. اگرچه در حال حاضر، با توجه به انقلاب اطلاعات و ارتباطات، آشنایی با پدیده‌ها و مسائل مختلف از جمله مسائل مرتبط با امنیت (ملی و بین‌المللی) نسبت به گذشته آسان‌تر شده است؛ اما شناخت دقیق که مستلزم تصمیم‌گیری صحیح و به موقع بوده و ضرورت اجتناب‌ناپذیر دولت‌ها و کشورها در جهان کنونی است، مشکل‌تر و پیچیده‌تر گردیده ‌است. در این خصوص، شناخت دولت‌ها و کشورها و آشنایی مستمر با اهداف، سیاست‌ها و برنامه‌های آنان به همراه توانمندی‌ها و آسیب‌پذیری‌هایشان، از ابزارهای ضروری تصمیم‌گیری و تبیین برنامه‌های آتی هر کشور نسبت به دیگر کشورها یا مناطق مختلف جهان است. جمهوری اسلامی ایران به دلیل آنکه در یکی از مناطق پنج‌گانة استراتژیک جهان واقع شده و همچنین به لحاظ اهداف، علائق و منافع جهانی و نیز چالش‌ها و تهدیدات موجود، جزو کشورهایی است که به شدت نیازمند شناخت کشورهای پیرامونی خویش و دیگر کشورهای مهم بازیگر صحنة نظام بین‌الملل هستند. در این راستا و برای تأمین این نیاز ضروری، تاکنون برخی سازمان‌ها و مراکز مطالعاتی و تحقیقاتی، کارهای بسیاری (تحت عنوان‌های مختلف) انجام داده‌اند که هر کدام در جای خود قابل تقدیر است. مؤسسة تهران با توجه به اهمیت روز‌افزون تعمیق شناخت سیاستمداران، کارگزاران نظام سیاسی و همچنین محققان و علاقه‌مندان و به منظور ایجاد زمینة مناسب برای تدوین استراتژی‌های امنیت ملی جمهوری اسلامی در برابر کشورهای هدف، پروژة برآورد استراتژیک کشورهای هدف را در دستور کار خود قرار داده است. برای اجرای این پروژه، ابتدا به کمک جمعی از متخصصان مسائل جغرافیایی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشورمان، الگوی برآورد استراتژیک کشورهای هدف، در هشت بخش و بیش از 1200 محور طراحی و تنظیم شد. این الگو، مبنای گردآوری اطلاعات و تحقیق پیرامون کشور هدف قرار داده شده است و بر این اساس، برخی از مهم‌ترین کشورهای مرتبط با امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در دستور کار مؤسسه قرار گرفت. کتاب برآورد استراتژیک ایالات متحده آمریکا (جلد اول) که شامل بخش‌های سرزمینی و سیاسی آن کشور بود، در بهار 1381 منتشر گردید. به‌دنبال آن، جلدهای نخست از برآوردهای استراتژیک اسرائیل، مصر، ژاپن، عربستان، پاکستان و آذربایجان انتشار یافت و هم‌اکنون هشتمین کتاب از این مجموعه تحت عنوان برآورد استراتژیک ترکیه که شامل بخش‌های سرزمینی، نظامی، اقتصادی و اجتماعی ـ فرهنگی این کشور است به کارشناسان و محققان این عرصه تقدیم می‌گردد.

گلستان ارم نوشتۀ: عباسقلی آقا باكيخانوف . به سعي و اهتمام: عبدالكريم علي‌زاده،محمد آذرلي،اژدرعلي اصغرزاده، فاضل بابايف . ناشر: ادارۀ انتشارات علم، باكو . پس از اینکه دولت سوسیالیست روسیه، سرزمینهای اشغالی در شمال رودخانة ارس را که «اران» و «قراباغ» نامیده می‌شد، با نام جغرافیایی ساختگی «آذربایجان» شهرت داد و نامور ساخت، به کار جعل فرهنگ و تاریخ پرداخت. در سال 1923 در اجرای این منظور، مؤسسه‌ای «آذربایجانی‌تدقیق و تتبع‌جمعیتی» با برنامه‌های وسیع در باکو تشکیل شد و برای پیشبرد مقاصد از میان 42 رشتة مختلف و تخصصی، بخش‌های اتنوگرافی، تورکییات، تاریخ، فولکلور، موسیقی، زندگی عشایر و تاریخ زبان ترکی در آذربایجان جدید در این مؤسسه آغاز به کار کرد و نوشته‌های مسئولان این بخش‌ها برای چاپ در نشریة انجمن در اولویت قرار گرفت. نخستین شمارة نشریة «جمعیت تدقیق و تتبع» در 157 صفحه در سال 1926 در باکو به زبان روسی انتشار یافت، که مطالبی چون: 1. مقالة میششانیوف: «قبل از تاریخ آذربایجان و تمدن باستانی آرارات»؛ 2. پالخوموف: «مسئلة سرزمین آذربایجان»؛ 3. پروفسور میلر: «گزارش تحقیقات در منطقة تالش»، 4. ژیرقوف: «تدقیق در زبآنهای داغستان»؛ 5. سیسونف: «اهالی ترک آذربایجان در قرن 17»؛ 6. آشمازین: «زبان داغستان و شیوه‌های صرف و نحو آن.»؛ 7. چوبان زاده: «کنگرة تورکییات»؛ 8. زیفیلد: «گزارش فعالیت دوسالة جمعیت تدقیق آذربایجان» از اهمّ مقالات منتشرشده در آن است.چهارمین نشریة جمعیت تدقیق و تبتع آذربایجان «در سال 1926 به نام گلستان ارم، نوشتة عباسعلی‌آقا باکیخانوف (قدسی)، در 196 صفحه به زبان روسی در باکو انتشار یافت.

مؤلف: احمد کاظمی انتشارات موسسه ابرار معاصر تهران، کتاب تخصصی با گذشت بیش از یک دهه از استقلال جمهوری‌های قفقاز هنوز کتابی در مورد مقوله پیچیده امنیت و انواع آن در یکی از حساس‌ترین نقاط جهان یعنی قفقاز تألیف نشده است. حال آنکه این کشور به ‌لحاظ موقعیت سیاسی، اقتصادی، نظامی، فرهنگی، اجتماعی منحصر به‌فرد آن، شاهد انواع ناامنی سیاسی، اقتصادی، نظامی، اجتماعی و زیست‌محیطی است. قفقاز به عنوان منطقه‌ای کوهستانی، تاریخی، افسانه‌ای و چهار راهی بین شرق و غرب، اروپا و آسیا و شمال و جنوب شناخته می‌شود. در زمان جنگ سرد، منطقه قفقاز جزء مناطق درونی، دورافتاده و فراموش‌شده بود. اما پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، چهره ژئوپلیتیکی منطقه کاملاً تغییر یافت. بدین ترتیب، بازی بزرگ جدیدی کاملاً متفاوت از گذشته در منطقه شروع شد که هنوز قواعد آن به‌ویژه در بعد امنیتی شناخته نشده است. پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، جنگ‌های منطقه‌ای، نزاع‌های قومی، چالش‌های امنیتی و جابه‌جایی جمعیت و تصفیه قومی به طور گسترده در قفقاز (جنوبی) صورت گرفته است. عموماً منازعات قفقاز به واسطه سیاست کنترل و مدیریت بحران توسط کشورهای غربی بدون سرانجام به حالت تعلیق درآمده و هر کدام از آنها می‌توانند مجدداً منشأ بروز ناآرامی در آینده شوند. از این‌رو، بررسی مقوله امنیت در قفقاز بسیار مهم به نظر می‌رسد.

«تات های ایران و قفقاز» اثر تازه ای است از دکتر علی عبدلی که از سوی انتشارات مهدی رضایی در 96 صفحه رقعی، با جلد شمیز چاپ و راهی بازار کتاب شده است. مطالب این اثر کم حجم اما پربار در 13 فصل با عناوین زیر تدوین گردیده است: جغرافیای تات، تاریخچه ی کلمه ی تات، تات و ایرانیان، ترکان شمالی، تات و مفاهیم آن، تات و تاجیک، تات و آذری، موقعیت کنونی تات، تات از نگاه دیگران، آذربایجان به روایت یک سند آذری، تات شناسی، پژوهش های منتشر شده در باره تات و آذری، تطبیق یک متن تاتی به لهجه های مختلف.چنان چه از سرفصل های یاد شده بالا پیداست، کتاب تات های ایران و قفقاز در نوع خود جامع ترین اثری است که تا کنون منتشر شده است و در آن به تاریخ، جامعه، جغرافیا، زبان و فرهنگ تات ها پرداخته شده است و با استناد به منابعی محکم ناگفته های مربوط به تات و تات زبان ها در یک مجموعه به رشته بیان و بررسیده شده است.

... من در برابر سروش درون خود ، بسیار شرمنده ام . زیرا ، تنها آن شمار از خانواده ها نبودند که از حرب سازی و فرقه تراشی ما به دستور بیگانگان از میان رفتند ؛ بلکه مسیر زندگانی هزاران خانواده دیگر ، دگرگون شد و چه بسا ، آن ها را در غربت و در میهن ، به خاک سیاه نشاندند. دکتر نصرت الله جهانشاه لو افشار